Monday, 4 October 2010

Εκτός από την επισφάλεια υπάρχει και η αντίσταση



Μια συζήτηση με τον Βασίλη Τσιάνο. Από το Κοντέινερ 10

Ότι πολλοί ζούμε- και διαρκώς ο αριθμός αυξάνεται- σε καθεστώς εργασιακής επισφάλειας είναι γνωστό. Οι σύνθετες πλευρές όμως αυτού του καθεστώτος και οι συνεπαγόμενες σχέσεις του ΄΄Πρεκαριάτου΄΄ δηλαδή της -υποθετικής έστω- τάξης των επισφαλών εργαζομένων, είτε εσωτερικά εντός της τάξης είτε όσον αφορά τις καπιταλιστικές δομές παραγωγής και αναπαραγωγής, είναι λιγότερο γνωστές και συνειδητοποιημένες. Στη παρακάτω συνομιλία με τον Βασίλη Τσιάνο προσπαθούμε να προσεγγίσουμε κάποιες από αυτές τις πτυχές.
Ο Βασίλης Τσιάνος είναι δόκτορας της κοινωνιολογίας και διδάσκει κοινωνιολογία της μετανάστευσης και κοινωνιολογία της επισφαλούς εργασίας στο πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Μαζί με τον Δημήτρη Παπαδόπουλο και την Niamh Stephenson δημοσίευσε το βιβλίο “Escape routes. Control and Subversion in the 21 century” , εκδόσεις Pluto, 2008.


Η.Μ: Στο άρθρο σου/σας Who's afraid of immaterial labour? μιλάς για τις συνθήκες της σημερινής μεταφορντικής άυλης εργασίας που -συνδέεται στενά με την επισφαλή εργασία- και θέτεις το ερώτημα: ποιος φοβάται τους εργάτες της άυλης εργασίας? Τελικά τους φοβάται κανείς και για ποιους λόγους?

B.T: Νομίζω ότι κανείς δεν φοβάται τις εργάτριες και τους εργάτες της άυλης εργασίας, αλλά αυτό δεν είναι το πρόβλημα, είναι μάλλον ακριβώς το αντίθετο, είναι το σημείο εκκίνησης μιας λύσης. Αυτό που εννοούμε εγώ και ο Δημήτρης Παπαδόπουλος στο άρθρο που αναφέρεσαι έχει να κάνει με αυτό που ο de Certeau θα χαρακτήριζε τακτική, το παιχνίδι με τις δυνάμεις του αντιπάλου, μια μορφή πολιτικής που ακριβώς επειδή είναι δυσδιάκριτη ή καλύτερα ασύλληπτη παρασιτεί στο γυμνό σώμα του κυρίαρχου νεοφιλελευθερισμού, μια πολιτική που κινείται στο πεδίο του αντιπάλου χωρίς μετωπικές συγκρούσεις, προκαλώντας τον όμως να ανασυνταχτεί και κατά συνέπεια να εξαντληθεί κυνηγώντας το άδειο πουκάμισο του πλήθους που κατοικεί τον αβάσταχτα μαγικό κόσμο της γενικευμένης επισφάλειας.

Ας κάνουμε σε αυτό το σημείο μια εννοιολογική διευκρίνιση. Ο όρος άυλη εργασία προέρχεται από την γοητευτική προσπάθεια του Antonio Negri και άλλων στοχαστών του post-operaism να αναστοχαστεί την κριτική της πολιτικής οικονομίας του σύγχρονου μετασχηματισμού της εργασίας μαθητεύοντας στον Foucault, για την ακρίβεια την υποκειμενικότητα της εξαρτημένης εργασίας με όρους σωματικούς, δηλαδή βιοπολιτικά. Το επίθετο άυλη ήταν περισσότερο μια γόνιμη αλλά και προκλητική εννοιολογική λύση ανάγκης παρά ένα συγκροτημένο κοινωνικο-θεωρητικό παράδειγμα. Στο βιβλίο μας escape routes ο Δημήτρης, εγώ και η Niamh Stephenson, προσπαθούμε να αναλύσουμε την άυλη εργασία σωματικά, δηλαδή σαν την ενσώματη εμπειρία της επισφάλειας. Με αυτόν τον τρόπο εγκαταλείπουμε την κοινωνιολογίζουσα καζουιστική* του να ορισθεί το άυλο της εργασίας και μιλάμε για τις υπαρκτές μεταμορφώσεις του σώματος της ζωντανής εργασίας σήμερα. Αυτό συμπεριλαμβάνει όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει ο Sergio Bologna και την παραληρηματική καταστροφή των μεσαίων στρωμάτων. Για να επανέλθουμε στην ερώτηση σου, κανείς δεν φοβάται την άυλη εργασία και γενικά την εργασία και αυτό δεν είναι μόνο κακό, το τέλος της πολιτικής της εκπροσώπησης-αναπαράστασης αφορά και το τέλος της πολιτικής της εκπροσωποποιημένης εργασίας και της βίας που η τελευταία ασκούσε και ασκεί στην (πέραν της εκπροσώπησης) μη εργασία. Κάποτε ήταν ο έμφυλος διαχωρισμός ιδιωτικού και δημοσίου, βιομηχανικού παραγωγισμού και οικιακής ΄΄δραστηριότητας΄΄, εντόπιας και αλλοδαπούς εργασίας που δομούσε τις βιωμένες μορφές διευρυμένης αναπαραγωγής των παραγωγικών σχέσεων, τώρα σε συνθήκες επισφαλούς ζωής και εργασίας οι διαχωρισμοί αυτοί διαχέονται σε όλο το σώμα του Κοινωνικού μετατρέποντας το σε ένα τεράστιο εργαστήριο μεικτών και ενσώματων μορφών εργασίας και μη εργασίας, σε ένα πεδίο βολής για την μεγάλη ανυπακοή που έρχεται.


H.M: Υπάρχει γενικά η άποψη πως το πρεκαριάτο-δηλαδή η ΄΄τάξη΄΄ των εργατών της επισφαλούς εργασίας,- δεν είναι αναπαράσταση. Η βασική θέση πάνω σ΄αυτό είναι πως το πλήθος των πρεκάριων δεν μπορεί να διαμεσολαβηθεί, ούτε να αντιπροσωπευθεί, δεν μπορεί να δώσει υποσχέσεις, δεν συμμετέχει στις μόνιμες συμφωνίες, δεν μπορεί να συνάψει συμφωνίες, δεν επιτυγχάνει ποτέ τη θέση του νομικού προσώπου επειδή ποτέ δε μεταφέρει και δεν διεκδικεί τα φυσικά του δικαιώματα με τον κυρίαρχο. Δεν μπορεί να αποκτήσει ούτε να μεταφέρει πολιτικά δικαιώματα. Συμφωνείς, και αν ναι, γιατί συμβαίνει αυτό?

B.T: Κατά κάποιο τρόπο προσπάθησα ήδη να το απαντήσω προηγουμένως. Σίγουρα το πλήθος που κατοικεί και βιώνει την επισφάλεια δεν είναι αναπαράσταση. Η εσωτερική σχέση κυριαρχίας που συνέδεε στον ιστορικό συμβιβασμό του Φορντισμού το υποκείμενο με εργασιακά και πολιτικά δικαιώματα, απονομιμοποιώντας ταυτόχρονα αξιακά και πειθαρχικά τους κόσμους της μη εργασίας έχει οριστικά διαρρηχθεί. Η οδυνηρή condition humana του ΄΄Πρεκαριάτου΄΄, του μητροπολιτικού πλήθους της επισφάλειας είναι η δικαιωματική της απαξίωση. Αυτή ακριβώς όμως η απαξίωση της γενικεύει όχι μόνο ένα καθεστώς ελεγχόμενης εξαθλίωσης αλλά και ένα κενό ρύθμισης. Γιατί ότι είναι μη αναπαραστήσιμο, μη μετρήσιμο, ασύλληπτο είναι και μη ελεγχόμενο. Έτσι εξηγείται άλλωστε και η ασίγαστη επικοινωνιακότητα της εξουσίας στον ύστερο νεοφιλελευθερισμό.

H.M: Εντοπίζεις ένα κενό προστασίας όσον αφορά την εργασία εν γένει, με την επισφαλή εργασία να είναι ο κύριος εκφραστής αυτού του κενού.. Υπάρχουν επίσης κάποιοι άλλοι όροι, όπως “ευελιξία με προστασία” (flexicurity). Πότε εμφανίστηκε αυτός ο όρος και γιατί διαφοροποιεί -ουσιαστικά αχρηστεύοντας- την προστασία που πρόσφεραν στο παρελθόν τα κλασικά εργατικά συνδικάτα?

B.T: Ο όρος flexicurity είναι μια καλή ιδέα σε λάθος χέρια. Ο όρος γεννήθηκε στα πεφωτισμένα μυαλά κάποιων γραφειοκρατών Ολλανδών ΄΄μεταρυθμιστών΄΄του work fare πριν από μια δεκαετία και αποτελεί μια κυνική απόπειρα αναγνώρισης και ρύθμισης της κρίσης που συνδέεται με το τέλος της εποχής της μισθωτής εργασίας. Επειδή η flexicurity δεν ξεπερνά τον παραγωγίστικο ορίζοντα της εργασίας αλλά απλά καθιστά ευέλικτη τη ρύθμιση παραγωγικών φάσεων εργασίας και μη ΄΄παραγωγικών΄΄φάσεων ζωής, είναι σαν ένα χρήσιμο δάνειο με πολύ άσχημους όρους αποπληρωμής. Δεν είναι εναλλακτική στα κλασικά εργατικά συνδικάτα, είναι μια εναλλακτική χωρίς συνδικάτα.


H.M: Υπάρχουν παραδείγματα όπου εργάτες αυτο-οργανώθηκαν συνειδητοποιώντας τις συνθήκες της επισφάλειας;

B.T: Σίγουρα! Οι μεταφεμινιστικές βιοσυνδικαλίστριες Precarias a la deriva από την Μαδρίτη και τη Μαλάγα, οι Chainworkers από το Μιλάνο και την Βενετία, οι Intermittent du spectacle από το Παρίσι και το Στρασβούργο.

H.M: Επίσης στο βιβλίο σας “Escape routes. Control and Subversion in the 21 century” , αναφέρετε πως για πρώτη φορά στην ιστορία της εργασίας η έκφραση ''δεν έχω χρόνο΄΄γίνεται ξεκάθαρο πολιτικό αίτημα. Με ποιο τρόπο συμβαίνει αυτό?

B.T: Στην έκφραση ΄΄δεν έχω χρόνο΄΄, συνηχούσε μέχρι πρότινος μια μομφή έναντι κάθε μορφής απολιτικού αναχωρητισμού. Ήταν μια φράση εμβληματική για μη ιδεολογικοποιημένες μορφές αποχής. Όμως με τον Paolo Virno ξέρουμε ότι οι διαθέσεις του πλήθους συνδιαλέγονται με τον κατ΄ανάγκη οπορτουνισμό των freelancer. Εμείς στη φράση ΄΄δεν έχω χρόνο΄΄ διαβάζουμε μια εκρηκτική αμφισημία που μπορεί να γίνει πολιτική: από τη μια εκφράζει την ενσώματη εμπειρία της επισφαλούς εργασίας από την οπτική του κεφαλαίου. Η συσσώρευση κεφαλαίου σήμερα δεν επικεντρώνεται απλά στην εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης στον παρόν χρόνο. Η γενικευμένη επισφάλεια της εργασίας συνδέεται με ένα καθεστώς συσσώρευσης που εκμεταλλεύεται την εργατική δύναμη των δια βίου freelancer, με τέτοιο τρόπο ώστε να ενεργοποιούν στο εργασιακό τους παρόν αποθέματα από το μέλλον τους, που δεν είναι ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ αντικείμενο προστασίας. Και αυτό αφορά πρωταρχικά ζητήματα υγείας, οικογενειακού προγραμματισμού και απροστάτευτης εργασιακής επιβάρυνσης. Όλοι και όλες ξέρουμε τι σημαίνει να καις την κάρτα σου, για να βγάλεις εις πέρας το πρότζεκτ που δεν πληρώθηκες ακόμα. ΄΄Δεν έχω χρόνο΄΄ όμως σημαίνει ταυτόχρονα από την άλλη πλευρά της υποκειμενικότητας της επισφαλούς εργασίας και το αντικειμενικό όριο της προκαταβολικής καταλήστευσης της ζωντανής εργασίας, κάτι ανάλογο με τις φράσεις ΄΄δεν έχω ψιλά΄΄ή ΄΄δεν πληρώνω΄΄.

*καζουιστική: από τα λατινικά casus ("case"). Ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως σαν κριτική στις απόπειρες αιτιολόγησης που βασίζονται σε θεωρητικούς κανόνες και αρχές, ενώ διαπραγματεύονται ειδικές περιπτώσεις.

Labels: , , , ,

10 Comments:

Blogger saiduced-saidosed said...

"για τη μεγάλη ανυπακοή που έρχεται" ...can't wait.

4 October 2010 at 19:50  
Blogger dong dong said...

2015624dongdong
gucci
lebron james shoes
louis vuitton
ray ban glasses
true religion sale
oakley sunglasses outlet
michael kors outlet
abercrombie
replica watches
burberry outlet online
burberry sale
coach factory outlet online
cheap louis vuitton handbags
ray ban sunglasses
hollister
louis vuitton handbags
ralph lauren
louis vuitton handbags
michael kors uk
louis vuitton purses
ray ban sunglasses outlet
prada uk
kevin durant shoes
chanel bags
louis vuitton
michael kors outlet online
hollister clothing
christian louboutin
chanel bags outlet
coach outlet online
louis vuitton
louis vuitton outlet
michael kors outlet
nike air max
michael kors
louis vuitton outlet
louis vuitton

24 June 2015 at 06:06  
Blogger Zheng junxai5 said...

2015-07-21 zhengjx
nike air force pas cher
coach factory outlet
coach factory
ray ban glasses
mcm backpack
longchamp le pliage
pandora jewelry stores
air jordan uk
michael kors
michael kors
michael kors handbags
cheap air max
retro jordans
louboutin pas cher
cheap oakley sunglasses
polo ralph lauren uk
michael kors watches
michael kors handbags
nike blazer pas cher
polo ralph lauren
toms shoes sale
longchamp outlet online
kate spade outlet
burberry scarf
coach outlet store online
pandora jewelry outlet
tn pas cher
cheap oakley sunglasses
polo outlet
ray ban outlet
ralph lauren pas cher
tory burch shoes
chanel handbags
pandora jewelry sale
air force pas cher
soccer shoes for sale
beats headphones
tory burch outlet online
jorda femme pas cher
michael kors uk outlet

21 July 2015 at 03:48  
Blogger Hyabe Ibbe said...

kd basketball shoes
cheap michael kors bags
michael kors handbags
coach factory outlet
fitflops sale clearance
polo shirt
ferragamo shoes
salvatore ferragamo shoes
nike store
nike outlet
nike outlet
ferragamo shoes sale
kobes shoes
ugg boots on sale
gucci outlet online
cheap jordan 11
kobe bryant shoes
coach factory outlet
cheap nike shoes
cheap jordans
coach sale
fitflop shoes
ray ban wayfarer sunglasses
chanel bags online
nike clearance
fitflop shoes clearance
christian louboutin shoes
air max 2015
coach store
air jordan shoes for sale
celine bags
christian louboutin
polo ralph lauren factory store
coach factory
columbia outlet store
christian louboutin sale
jordan 6
coach bags
nike outlet
gucci sunglasses outlet
coach purses outlet
coach sunglasses
fitflops online
nike store
michael kors outlet online sale
ralph lauren extra 25 off
jordan 6
fitflop
20150916hxt

16 September 2015 at 05:58  
Blogger ninest123 said...

ninest123 16.02
louis vuitton, louis vuitton, longchamp outlet, ray ban sunglasses, michael kors outlet, michael kors outlet, michael kors, nike free, longchamp outlet, louboutin, ugg boots, burberry, prada outlet, tiffany jewelry, oakley sunglasses, michael kors outlet, michael kors outlet, uggs on sale, burberry outlet online, tory burch outlet, prada handbags, oakley sunglasses, polo ralph lauren outlet, ugg boots, ugg boots, nike outlet, louboutin outlet, michael kors outlet, louis vuitton outlet, chanel handbags, jordan shoes, ugg boots, christian louboutin outlet, longchamp, replica watches, ray ban sunglasses, cheap oakley sunglasses, tiffany and co, nike air max, oakley sunglasses, louis vuitton, replica watches, louis vuitton outlet, polo ralph lauren outlet, ray ban sunglasses, louboutin shoes, oakley sunglasses, nike air max, gucci outlet

4 February 2016 at 05:54  
Blogger ninest123 said...

lululemon, vans pas cher, hollister, nike roshe, michael kors, michael kors, north face, hollister pas cher, oakley pas cher, true religion jeans, new balance pas cher, north face, coach purses, vanessa bruno, nike trainers, nike free, true religion outlet, burberry, nike air max, ralph lauren pas cher, hogan, ray ban pas cher, louboutin pas cher, nike air max, air max, air jordan pas cher, replica handbags, hermes, abercrombie and fitch, michael kors, nike free run uk, longchamp, true religion jeans, nike blazer, nike huarache, coach outlet, sac guess, converse pas cher, tn pas cher, mulberry, michael kors, nike roshe run, timberland, ray ban uk, ralph lauren uk, true religion jeans, longchamp pas cher, lacoste pas cher, sac longchamp, nike air max, air force

4 February 2016 at 05:56  
Blogger ninest123 said...

louboutin, ghd, herve leger, soccer shoes, asics running shoes, nike air max, ray ban, ralph lauren, abercrombie and fitch, iphone 6 plus cases, giuseppe zanotti, chi flat iron, nfl jerseys, north face outlet, iphone 6s cases, north face outlet, baseball bats, new balance, hollister, iphone 6s plus cases, s5 cases, p90x workout, iphone 6 cases, ipad cases, vans, valentino shoes, soccer jerseys, nike roshe, jimmy choo shoes, timberland boots, ferragamo shoes, reebok shoes, celine handbags, insanity workout, lululemon, converse, beats by dre, mont blanc, iphone 5s cases, birkin bag, babyliss, gucci, oakley, mcm handbags, hollister, nike air max, iphone cases, mac cosmetics, vans shoes, instyler, wedding dresses, bottega veneta

4 February 2016 at 05:59  
Blogger ninest123 said...

moncler, louis vuitton, pandora jewelry, ugg pas cher, barbour jackets, bottes ugg, wedding dresses, canada goose uk, canada goose outlet, moncler, pandora jewelry, juicy couture outlet, thomas sabo, louis vuitton, pandora charms, canada goose, sac louis vuitton pas cher, swarovski crystal, moncler, canada goose, replica watches, links of london, moncler, toms shoes, louis vuitton, moncler outlet, barbour, moncler, ugg,ugg australia,ugg italia, hollister, swarovski, coach outlet, doudoune canada goose, pandora charms, marc jacobs, canada goose outlet, canada goose, juicy couture outlet, louis vuitton, lancel, montre pas cher, doke gabbana outlet, supra shoes, ugg,uggs,uggs canada, moncler, moncler, converse outlet, ugg boots uk, karen millen, canada goose
ninest123 16.02

4 February 2016 at 06:01  
Blogger fattoma said...

http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-11.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-10.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-9.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-8.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-7.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-6.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-4_12.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-4.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-3.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches-2.html
http://www.prokr.net/2016/09/eliminate-cockroaches.html

30 October 2016 at 03:09  
Blogger Create short url said...

شركات للربح من اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
جلب الحبيب
الشيخ الروحاني
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
الشيخ الروحاني
جلب الحبيب
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
Create short url
موقع اختصار الروابط
http://www.3nwan.net/vb
http://www.sheikhmaghreb.com/

6 January 2017 at 23:54  

Post a Comment

Subscribe to Post Comments [Atom]

Links to this post:

Create a Link

<< Home